Xitoy–Qirgʻiziston–Oʻzbekiston temir yoʻli qurilishi 17% ga yetdi: importyorlar uchun nima anglatadi?

Xitoy–Qirgʻiziston–Oʻzbekiston (CKU) temir yoʻlining qurilishi jadal sur’atda davom etmoqda. Soʻnggi ma’lumotlarga koʻra, 530 kilometr uzunlikdagi xalqaro magistralning qurilish ishlari 17% ga bajarilgan. Oʻzbekiston transport vaziri Ilhom Maxkamovning soʻzlariga koʻra, loyiha asl reja boʻyicha besh yilga moʻljallangan boʻlsa-da, bir yil oldinroq — taxminan 2029-yilda foydalanishga topshirilishi mumkin. Bu Xitoydan Oʻzbekistonga yoʻnaltirilgan yuk oqimlari uchun yangi davrning boshlanishi boʻlishi mumkin.

Loyiha qanday quriladi?

Temir yoʻl Xitoyning Sinszyan viloyatidagi Qashqar shahridan boshlanib, Qirgʻizistondagi Torugʻot, Makmal va Jalolobod orqali oʻtib, oʻqirda Andijon viloyatidagi temir yoʻl tarmogʻiga qoʻshiladi. Eng qiyin va mehnat talab qiluvchi qismi Qirgʻizistondagi 304 kilometrlik mintaqa boʻlib, bu erda 50 dan ortiq koʻprilar va 29 ta tunnel quriladi. Hozirda sakkiz yirik koʻpriklarning qurilishi olib borilmoqda, 10 000 dan ortiq ishchi va 7 000 dan ziyod texnika jamlangan.

Loyiha umumiy qiymati 4,7 milliard dollarni tashkil etadi. Moliyalashtirish quyidagi tarzda taqsimlangan: Xitoy — 51%, Qirgʻiziston — 24,5% va Oʻzbekiston — 24,5%. Qurilish yakunlangach, magistral yillik 15 million tonnagacha yuk tashish quvvatiga ega boʻladi va yetkazib berish muddati 10 kun atrofida qisqaradi.

Importyorlar uchun asosiy foydalar

Bugungi kunda Xitoydan Oʻzbekistonga koʻplab yuk poezdlari Qozogʻiston orqali oʻtadi. CKU temir yoʻli ishga tushgach, tashuvchilar va importyorlar yangi, qisqa va bevosita marshrutga ega boʻladi. Bu raqobatni kuchaytiradi va marshrutlar boʻyicha tariflar, chegara oʻtkazish tezligi hamda jadval barqarorligi yaxshilanishiga yordam beradi.

Ayniqsa, mashina-sozlik, elektronika, mato, qishloq xoʻjaligi texnikasi va konteynerlangan yuklar uchun bu yoʻl juda qulay boʻladi. Fargʻona vodiysidagi korxonalar va importyorlar uchun Qashqardan Andijonga bevosita aloqa ochiladi, bu esa hozirgi temir yoʻl transporti xizmatlarini yanada samarali qiladi.

Shuningdek, uch davlat chegara va savdo infratuzilmasini rivojlantirish, ruxsatnoma jarayonlarini raqamlash va avtomobil tashuvchilari uchun sharoitlarni yaxshilash boʻyicha kelishuvga erishdi. Uzoqroq istiqbolda koridor boʻylab ruxsatnomasiz yuk avtomobil harakati rejasi ham koʻrib chiqilmoqda.

Hali e’tiborga olish kerak boʻlgan xatarlar

Garchi loyiha ijobiy trend boʻlsa-da, ba’zi texnik va moliyaviy xatarlar mavjud. Xitoyda 1 435 mm standart kenglikdagi rels ishlatiladigan boʻlsa, Qirgʻiziston va Oʻzbekistonda 1 520 mm kenglik qabul qilingan. Bu esa chegara oʻtkazishda konteynerlarni koʻchirish yoki vagonlar ostiini almashtirishni talab qiladi. Bundan tashqari, togʻli hududlardagi ob-havo, tunnel qobiliyati va bir yoʻnalishli harakatlar jadvalning barqarorligiga taʼsir qilishi mumkin.

Ammo umuman olganda, CKU temir yoʻli Oʻzbekistonning mintaqaviy transport markaziga aylanishidagi muhim qadamdir. Bu nafaqat Xitoydan, balki boshqa Osiyo va Yevropa bozorlaridan ham qulayroq yetkazib berish imkoniyatini ochadi.

Hozirdan nima qilish kerak?

Agar siz Oʻzbekistonda import bilan shugʻullansangiz va Xitoydan barqaror yetkazib berishni istasangiz, CKU koridorining rivojlanishini nazorat qilishingiz lozim. Loyiha hozircha qurilish bosqichida, lekin oldindan reja tuzib, yetkazib beruvchilaringiz bilan muloqot qilish va logistik xizmat koʻrsatuvchi kompaniya bilan hamkorlikni kuchaytirish mantiqqa mos.

UZLogis sizga Xitoydan Oʻzbekistonga temir yoʻl transporti va avtomobil transporti boʻyicha toʻliq xizmatlarni taklif qiladi. Biz yuklaringizning eng optimal marshrutini tanlashda, bojxona rasmiylashtiruvida va yetkazib berishning har bir bosqichida yordam beramiz. Yangi CKU magistrali ishga tushishi bilan sizning yetkazib berish muddatingiz va logistika xarajatlaringiz sezilarli darajada yaxshilanadi.

Bugunoq biz bilan bogʻlaning va Xitoydan Oʻzbekistonga yuk tashish boʻyicha eng qulay narxni oling.